Service design: het Virtueel Informatie Centrum van Naturalis

Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis heeft op het gebied van informatievoorziening en kennisoverdracht aan een zeer breed publiek vaak de bakens ver over de tot dan toe bekende horizon gezet. De innige samenwerking met andere Leidse musea, zoals het Rijksmuseum voor Volkenkunde en het Rijksmuseum van Oudheden, in het project ‘museumkennis’ is daar een goed voorbeeld van. Met de participatie in het RNA-project en meer recent het door de Europese Commissie gefinancierde STERNA-project laat Naturalis zien dat het de bakens wil blijven verzetten. Het STERNA-project probeert een grote diversiteit van erfgoedcollecties op een betekenisvolle manier met elkaar te verbinden, niet door een gemeenschappelijke structuur af te dwingen, maar door achterliggende referentiestructuren (thesauri, gecontroleerde vocabulaires) op een intelligente manier te koppelen. De ingeslagen weg past perfect bij de meer semantische koers die de avantgarde van het het Web is ingeslagen en de resultaten zijn nu al veelbelovend.

Voordat het zover was heeft Naturals met zijn partners gestalte gegeven aan een visie op informatievoorziening die vooral werd gedreven door de behoefte van een brede gebruikersgroep. Tegenwoordig wordt het ontwikkelen van een dergelijke informatiedienst ‘service design’ genoemd, maar enkele jaren geleden was die term nog geen mode.

De door Naturalis ontwikkelde informatiedienst werd in het kader van de samenwerking met Volkenkunde en Oudheden een gemeenschappelijke dienst. De gedachte erachter was eenvoudig. Laat gebruikers vragen stellen, probeer die vraag te beantwoorden op basis van aanwezige kennis en, indien de kennis niet aanwezig is, zorg dat je de benodigde kennis verkrijgt. Door de kennis aan het systeem toe te voegen verkrijg je een kennissysteem dat zichzelf in het gebruik verrijkt.

Flowchart Virtueel Informatie Centrum Naturalis
Flowchart Virtueel Informatie Centrum Naturalis

Het principe bleek redelijk succesvol. Toch bestond er bij Naturalis de behoefte om het te laten onderzoeken, om het ‘service design’ te testen. De toenmalige adjunct-directeur Dirk Houtgraaf heeft mij gevraagd deze test uit te voeren en er een rapport over te schrijven. Een plezierig voorrecht en een leuke opdracht.
Voorblad Rapportage Virtueel Informatie Centra
Voorblad Rapportage Virtueel Informatie Centra

Het rapport is enkele jaren geleden geproduceerd en alvorens het online aan te bieden heb ik het op relevantie onderzocht. Al weerspiegelt het niet meer geheel de actuele stand van zaken bij Naturalis en de projectpartners, het leest nog steeds als een goede leidraad en ‘case study’, aan de hand waarvan informatiediensten in musea kunnen worden onderzocht. Het document kan ook nuttig zijn als voorbeeldcasus bij het voorbeeld van informatiebeleid, of het schrijven van een informatieplan. Daarom heb ik het ongewijzigd als downloadbaar PDF document klaargezet.

Eelco Bruinsma, Rapportage Virtuele Informatie Centra. PDF document, 343 KB

ook:

Via de documentenpagina op ABCultuur.nl

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s